زمینه و هدف: کنترل پلاک همیشه از مسایل مهم در دندانپزشکی پیشگیری بوده است. روش ها و مواد گوناگون به این منظور ارایه شده اند. اخیرا خمیر دندان جدیدی با ادعای پیشگیری از تشکیل پلاک به بازار عرضه شده است. تحقیق حاضر با هدف مقایسه این خمیر دندان (سه رنگ پونه حاوی تریکلوزان) با نوع اولیه آن (معمولی پونه) انجام گرفت.روش بررسی: تحقیق با طراحی randomized double blind cross over clinical trial بر روی 40 نفر از دانشجویان دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران در سال 1384 انجام گرفت. میزان پلاک اولیه نمونه ها به روش کنترل پلاک ایندکس بررسی، ثبت و سپس به صفر رسانیده شد. نمونه ها به طور تصادفی به گروه های مورد (خمیر دندان سه رنگ) و گروه شاهد (خمیر دندان معمولی) تقسیم شدند و به تمام نمونه ها مسواک Oral B Advantage Artica داده شد و از آنها درخواست شد به مدت دو هفته از این مسواک و خمیر دندان از پیش تعیین شده استفاده کنند. در پایان دو هفته میزان پلاک تمام نمونه ها ثبت و دوباره به صفر رسانیده شد. نوع خمیر دندان گروه های مورد و شاهد عوض شد (cross over) و پس از پایان دو هفته میزان پلاک برای بار سوم اندازه گیری شد. افراد مورد آزمایش و ارزیابی کننده از نوع خمیر دندان داخل تیوپ ها اطلاعی نداشتند (دو سویه کور). میزان شاخص پلاک در زمان اولیه و پس از استفاده از دو مدل خمیر دندان با استفاده از آزمون freidman و آزمون تکمیلی با adjust خطای نوع اول آماری مقایسه گردید.یافته ها: از تعداد 40 نمونه، 4 مورد به دلایل مختلف حذف شدند. متوسط پلاک در ابتدای مطالعه 88.3±12.1 درصد بود که با میزان پلاک ثانویه اختلاف آماری معنی دار داشت (p<0.001). میزان پلاک ثانویه در خمیر دندان معمولی 78.2±16.9 و در خمیر دندان سه رنگ برابر 74.1±19.3 درصد بود که بین این دو تفاوت آماری معنی داری مشاهده نشد (p=0.4).نتیجه گیری: اگر چه هر دو خمیر دندان توانسته اند به طور معنی داری باعث کاهش درصد شاخص پلاک شوند اما بین دو خمیر دندان اختلاف آماری معنی داری مشاهده نشد.